Suster Bertken

klokkenplan | Suster Bertken | Gildeklok | de naam "Bertken" | Ontwerp Bertken | Opmaak Bertken | het gieten van Bertken | het keuren | Aankomst Bertken | Klokkenstoel | Hijsen Bertken | Ingebruikname | Financiering

Suster Bertken, of 'Maghet Berta Jacobsdochter van Lichtenberg', zoals ze officieel heette, liet zich in 1457 op 30-jarige leeftijd op haar eigen verzoek insluiten in een cel die tegen de buitenmuur van het hoogkoor van de Buurkerk was aangebouwd. Ze verbleef daar 57 jaar tot haar dood in 1514.

Bertken, die stamde uit een rijke familie, leidde in haar cel een zeer sober leven: ze was steeds blootsvoets en zomer en winter in niets anders gekleed dan een haren kleed en daarover een eenvoudige grauwe pij. Zelfs in de winter ontzegde ze zich het genot van vuur. De lokale bevolking gaf haar eten en Bertken ondersteunde de mensen met haar adviezen en gebeden. Ze schreef in haar cel ook gedichten.

Na haar dood op 25 juli 1514 werd Suster Bertken begraven in haar cel. Bij haar overlijden bleek hoe geliefd ze was bij de utrechtse burgerij en geestelijkheid: op de Dom werd tweemaal op kosten van het Domkapittel voor haar geluid met de Salvator, alsof het het overlijden van een bisschop betrof. In de Domrekeningen is hierover het volgende berichtje bewaard gebleven: 
 

1514 junio Item Bertgen suster die cluisernesse tot buerkerck sterff den 25 dach in julio ende is tweemael overluyt in den dom als over een prelaet uut bevel van mijn heer die doemdeken. Dat heeft gecost 15 stuver.

De cel van Suster Bertken verdween bij de afbraak van het koor in 1586. Ook het graf van Bertken werd toen geruimd. In de Choorstraat is in de bestrating (onder de etalage van de bruidsmodezaak) een gedenksteen te vinden waarop de plaats van de cel in een plattegrond van de Buurkerk staat aangegeven. In de Utrechtse Jacobikerk is (weliswaar binnen de kerk) nog een kluizenaarscel die wel bewaard is gebleven.

Zie ook de pagina Suster Bertken: Profiel op de site van de Koninlijke Bibliotheek, met o.a. levensbeschrijving, liedteksten, geïllustreerde bibliografie en verwijzingen.

Klaas Cecil Helderman, een van onze belangstellende leden, heeft in 1994 onder het pseudoniem Cecil Hellerman een gedicht geschreven getiteld » Zuster Bertken ».

gepubliceerd/gewijzigd 29 augustus 2016 (server-tijd: 0,4428 s)

 
   
Utrechts Klokkenluiders Gilde contact | email | 06 1292 9894