De Nicolaïkerk

Home » Het Gilde » Luidplekken » Nicolaikerk

De Nicolaïkerk (Klaaskerk in de volksmond) is een van de vier parochiekerken in Utrecht. Ze heeft haar naam te danken aan Sint-Nicolaas (beschermheilige van de schippers) door de ligging bij een knooppunt van waterwegen. De kerk was ooit centrum van een grote parochie. Daartoe hoorden ook de plaatsen De Bilt en Vechten. Tegenwoordig is het gebouw in gebruik bij de protestantse gemeente Nicolaïkerk. Die is halverwege de jaren tachtig ontstaan uit de wijkgemeenten rond de vroegere gereformeerde Zuiderkerk en de hervormde Julianakerk.

Geschiedenis

De oorsprong van de Nicolaïkerk is onbekend. De oudste kerk was in tufsteen gebouwd. De Romaanse stijlkenmerken doen een datering rond 1100 vermoeden. Daarna werd het gebouw regelmatig vergroot in gotische stijl. Toch bleven belangrijke delen van de eerste kerk te zien. Opvallend zijn de twee Romaanse torens, het enige dubbele torenfront dat in Utrecht behouden is. Als u naar de torens kijkt, ziet u dat ze niet gelijktijdig tot stand kwamen. De zuidelijke toren diende als baken bij het graven van de Vaartse Rijn, zeker na 1122. Ook in ander opzicht hadden ze verschillende functies. De noordtoren was vooral de toren voor de luidklokken, de zuidtoren die van de tijdsaanduiding.

In 1529 werd de Nicolaïkerk kloosterkerk van de karmelieten.

De reformatie en de gevolgen

In 1579 kwam het gebouw in protestantse handen. Daarna zouden de westtorens worden afgebroken. Parochianen en buurtbewoners voorkwamen dat door een uurwerk met klokkenspel aan te schaffen. De zuidelijke toren werd daarvoor speciaal verhoogd met baksteen. Daarop kwam een houten klokkenkoepel. Het uurwerk bleef behouden, het staat sinds 2005 in de kerk opgesteld. Het is het oudste Utrechtse uurwerk én het eerste in Nederland waarin een speeltrommel werd geïntegreerd. De speelklokken waren ongetwijfeld niet al te zuiver. Ze werden in 1657 vervangen door een Hemony-carillon. Het is vanwege zijn zuiverheid nog steeds geliefd is in de buurt.

In 1674 waaide de spits af van de noordelijke toren. De zuidelijke toren met zijn carillon bleef gespaard.

Tegenwoordig organiseert de Stichting Culturele Evenementen Nicolaïkerk in het gebouw veel concerten.

Meer informatie Kerken Kijken Nicolaïkerk
Gebruiker(s) Protestantse gemeente Nicolaïkerk
Monumenten nummer  36380
Locatie Zie hier

klokinformatie

De klokken in de Nicolaïkerk