Door een valwind op 1 augustus 1674 stortte het middenschip van de Domkerk in. Toen dat grofweg anderhalve eeuw later, namelijk in 1826, pas helemaal opgeruimd was, was het Domplein ontstaan.
Utrecht & Partners vond dit 200-jarig bestaan reden tot een feestje. Een logische dag leek 1 augustus, namelijk de dag waarop het middenschip in puin veranderde. Zie hier hun volledige programma van puin tot plein.
Beieren
Natuurlijk konden de Domklokken bij dat feestje niet ontbreken! Sjoerd van Geuns liet zich uitdagen om voor de tweede keer te gaan beieren op de Domklokken. Over dit initiatief straks meer.
Door de slagvlakken op de van Wou klokken uit 1505 weten we dat er vroeger ook gebeierd werd op de klokken van de Domtoren. Hoe dat in zijn werk ging werd echter niet opgetekend. Daarom kocht Sjoerd vorig jaar 4 sleggen. Met deze grote houten hamers wilde hij dat de beiermannen (m/v) op zijn aanwijzing op de slagring van de klok sloegen. Zo ontstond een eenvoudige melodie.
Onze voorgangers hebben het eeuwen geleden vást anders aangepakt, maar het andere geluid uit de Domklokken klonk prachtig. “Veel ingetogener en lieflijker dan luiden” meldden luisteraars vorig jaar vanaf het Domplein.
1 augustus 2026
Als vervolg hierop daagde Sjoerd zichzelf uit. Samen met Jesse Oostermann als assistent en dertien (jeugd)luiders en beiermannen wilde hij een waar hoorspel creëren. Het geheel liet de luisteraar teruggaan naar het bewuste moment van de valwind in 1674.
De uitvoering op de klokkenzolder startte om 19.25 uur door de luiding van Magdalena. Deze Boefklok werd vroeger gebruikt om onheilspellende zaken te verkondigen. Na de voorslag uit de speeltrommel en de acht halfuurslagen van hoger uit de toren, volgde het beierspel met de sleggen. Dat werd na een paar minuten onderbroken door ‘onweer en bliksem’. Deze special effects werden gecreëerd door met alle sleggen snelle, niet-ritmische slagen te maken. De Adrianus kreeg een paar slagen met een messing voorwerp, wat de bliksem symboliseerde. Vervolgens begonnen alle klokken ‘uit zichzelf’ te luiden. Nadat de chaos compleet was, zetten Jesse en Sjoerd het stopteken in en werd het oorverdovend stil. De valwind was weg, zo ook het middenschip. Klik hier voor het volledige draaiboek.
Na een kwartiertje sloot Magdalena het hoorspel af. Daarna snelden de UKG’ers naar ‘zolder 7’, zoals de luidzolder van oudsher genoemd wordt. Daar op de omloop, kwam het applaus vanaf het Domplein hun tegemoet. Na terugzwaaien en een groepsfoto moment, zette iedereen met trots zijn/haar naam in het luidboek. Wat een eer om deel te zijn geweest van zo’n bijzondere gebeurtenis.
Voor de (jeugd)luiders en beiermannen was de nieuwigheid en creativiteit zeer energie gevend. Om de geschiedenis zo luidend, kleppend én beierend* te verwoorden gaf een groot saamhorigheidsgevoel.
Van dit spektakel zal een film gemaakt worden. U wordt op de hoogte gehouden waar en wanneer deze vertoond zal worden.
- Luiden: De klok wordt in beweging gebracht waardoor de klepel aan beide zijdes tegen de klok slaat.
- Kleppen: De klok wordt eenzijdig geluid; de klepel slaat tegen één kant.
- Beieren: Een slag op de buitenkant van de klok met behulp van een hamer, (zoals ook bij een carillon) of door middel van een constructie waarbij de klepel opgetrokken is tot bijna bij de rand van de klok. Een rukje aan een hulptouw maakt dat de klepel een slag maakt wanneer de beierman dat wil.


Foto’s: Norbert Stap



